We schreven nog niet zo lang geleden over verandering. Deze blog volgt sneller op de vorige dan gebruikelijk. Dat doen we omdat we in de vele gesprekken van de afgelopen weken opnieuw hebben ervaren hoezeer dit onderwerp ons bezighoudt. We schreven over het feit dat grote veranderingen tijd nodig hebben. Dat vertrouwen groeit in stapjes. Dat niet alles wat belangrijk is zich laat voorspellen. En dat zorgen niet iets zijn wat opgelost moet worden, maar iets wat we met elkaar dragen.
De afgelopen weken hebben die thema's opnieuw veel door ons hoofd gespeeld.
We hebben veel gesprekken gevoerd. Met de CCR, de OR, verwanten, medewerkers, orthopedagogen en psychologen, managers, directeuren en met elkaar. Gesprekken over de veranderingen waar Eemhart voor staat, over de druk die op sommige teams en locaties wordt ervaren en over de verantwoordelijkheid die we samen dragen voor goede zorg.
Wat ons in die gesprekken steeds opnieuw opvalt, is de enorme betrokkenheid van collega's. Overal zien we collega's die zich inzetten voor bewoners en deelnemers, die nadenken over de kwaliteit van zorg en die zich verantwoordelijk voelen voor hun team en hun collega's. Die betrokkenheid is misschien wel één van de mooiste eigenschappen van onze organisatie. Mensen trekken zich het lot van cliënten én van elkaar aan.
Juist die betrokkenheid maakt ook zichtbaar hoe complex sommige vraagstukken zijn. Want steeds vaker merken we dat de uitdagingen waar we voor staan niet binnen één team, locatie of divisie opgelost kunnen worden.
Tijdens een gesprek met een groep orthopedagogen en psychologen werden we daar opnieuw bij stilgezet. We spraken over cliënten met een complexe zorgvraag, over locaties die onder druk staan en over mogelijke oplossingen. Het gesprek leverde veel waardevolle inzichten op. Maar vooral één gedachte bleef hangen: als we de komende periode succesvol willen zijn, zullen we steeds vaker organisatiebreed moeten kijken.
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend. In de praktijk is het dat niet altijd.
Wanneer de druk hoog is, richt je je vanzelf op de vraagstukken die dicht bij jou liggen. Op je eigen team, je eigen locatie of je eigen verantwoordelijkheid. Dat is heel begrijpelijk. Tegelijkertijd zien we dat oplossingen op de ene plek gevolgen kunnen hebben voor een andere plek. Dat expertise die op één locatie schaars is, elders misschien beschikbaar is. En dat collega's die ergens ruimte ervaren, van grote betekenis kunnen zijn voor een team dat het juist zwaar heeft.
De vraag wordt daarom steeds vaker niet: wat is de beste oplossing voor mijn onderdeel van de organisatie? Maar: wat helpt Eemhart als geheel vooruit? En wat helpt uiteindelijk onze cliënten het meest?
Dat vraagt iets van ons allemaal
Het vraagt dat we nieuwsgierig blijven naar elkaars werkelijkheid. Dat we verder kijken dan de grenzen van ons eigen team. Dat we bereid zijn om kennis, tijd en energie te delen wanneer dat nodig is. En dat we aandacht houden voor collega's die dagelijks onder grote druk werken.
In eerdere blogs schreven we al dat niemand deze veranderingen alleen kan dragen. Dat geldt vandaag misschien nog wel sterker dan toen. We zien op verschillende plekken hoe druk ook kan leiden tot gevoelens van eenzaamheid. Hoe mensen het gevoel kunnen krijgen dat zij er alleen voor staan. Juist daarom is het belangrijk om ons te blijven realiseren dat deze opgave van ons allemaal is.
Luisteren én handelen
Tegelijkertijd merken we dat we in een nieuwe fase van verandering terechtkomen.
De afgelopen periode hebben we veel tijd besteed aan luisteren, onderzoeken en bespreken. Dat blijft belangrijk. We willen begrijpen wat mensen zien, ervaren en nodig hebben. We willen leren van signalen uit de praktijk. Goede besluiten ontstaan immers wanneer verschillende perspectieven een plek krijgen.
Maar er komt ook een moment waarop een organisatie keuzes moet omzetten in handelen.
Niet omdat alle vragen zijn beantwoord. Niet omdat alle zorgen verdwenen zijn. En ook niet omdat iedereen dezelfde mening heeft. Maar omdat bewoners en deelnemers niet kunnen wachten tot volledige zekerheid ontstaat. Omdat stilstand soms meer risico met zich meebrengt dan beweging.
Tijdens een gesprek in het directieteam werd hiervoor de term prudent dwingen gebruikt. Een term waar we in eerste instantie even aan moesten wennen. Toch herkennen we steeds meer van wat deze woorden samen uitdrukken.
Prudent gaat over zorgvuldigheid. Over luisteren, uitleggen, afwegen en blijven leren. Over oog houden voor de mensen die geraakt worden door verandering. Over steeds opnieuw kijken wat er in de praktijk gebeurt en bereid zijn om bij te sturen waar dat nodig is.
Maar het woord dwingen herinnert ons er ook aan dat niet alles vrijblijvend kan blijven. Dat er momenten komen waarop we tegen elkaar zeggen: dit is de richting die we met elkaar hebben gekozen en nu gaan we die ook daadwerkelijk lopen.
Niet omdat bestuurders graag gelijk willen krijgen. Maar vanuit verantwoordelijkheid voor de continuïteit van zorg, voor onze collega's en vooral voor de mensen die van ons afhankelijk zijn.
Wij geloven dat die twee dingen bij elkaar horen. Zorgvuldigheid én duidelijkheid. Luisteren én handelen. Ruimte geven én richting bieden.
Samen vooruit
De uitdagingen waar we voor staan zijn niet van één team, één locatie of één divisie. Het zijn uitdagingen van ons allemaal. Dat maakt ze soms ingewikkeld. Maar het betekent ook dat we ze niet alleen hoeven te dragen.
We zullen de komende periode blijven luisteren naar wat er in de praktijk gebeurt. We zullen blijven leren van wat goed gaat en van wat beter kan. En soms zullen we ook besluiten moeten nemen die vragen om beweging.
Niet omdat we alle antwoorden vooraf hebben. Wel omdat we een duidelijke richting zien en verantwoordelijkheid voelen om die richting samen vast te houden.
Juist daarom geloven wij dat we deze uitdagingen ook met elkaar kunnen dragen. We zullen het samen moeten doen. En we geloven dat we dat ook kunnen.
Albert van Esterik en Gerlinde Paas
raad van bestuur
