Tijdens een bespreking op het gezondheidscentrum zie ik ineens Lars dansend langskomen. Lars is een zeer kwetsbare man met ernstig autisme en een verstandelijke beperking. Een man die zelden afwijkt van zijn normale patroon. Hij lijkt wel over straat te vliegen. Ik verbaas mij erover, want Lars komt bijna nooit bij het gezondheidscentrum en dan al helemaal niet dansend of vliegend.
Mijn gedachten dwalen af naar mijn bijzondere consulten met hem. Ik ben zijn enige link met de medische wereld, want het is al jaren onmogelijk om hem naar een ziekenhuis te krijgen, laat staan bloed te laten prikken. Ik heb Lars in de twee jaar dat ik zijn huisarts ben een vijftal keren mogen onderzoeken. Nooit op het gezondheidscentrum, maar altijd in zijn eigen hoekje op de dagbesteding. Altijd zittend op dezelfde stoel samen met dezelfde begeleider vraag ik hem dan om toestemming voor lichamelijk onderzoek.
We hebben samen een spelletje bedacht waardoor mijn voorheen zo bedreigende attributen ‘speelgoed’ zijn geworden. Ik leg mijn attributen elke keer op tafel op een rij. In zicht zonder verrassingen. De bloeddrukmeter naast de saturatiemeter, stethoscoop en thermometer. Elke keer leg ik alles op tafel wat we gaan gebruiken, zelfs mijn mobiel waar de secondewijzer om de ademhaling te tellen op zit. Hij mag bepalen wat we eerst gaan doen en wat dan volgt. Hij mag de baas zijn. Hij is de koning en hij weet hoelang het onderzoek duurt. Ik ben zijn onderdanige en voer de onderzoeken op commando uit. We lachen, maken grapjes en geven ‘high fives’ nadat weer een attribuut is gebruikt. Zo gaat het door tot de tafel leeg is. Ik krijg dan altijd een laatste high five voor hij zonder om te kijken de deur uit loopt en vrolijk zijn dag vervolgt.
Later die dag hoor ik wat er aan de hand was en waarom hij dansend over straat vloog. Hij had de griepprik gehaald bij de verpleegkundige en heeft daarvoor de sleutelhanger gekregen die al weken op hem lag te wachten als beloning. De afspraak is dat hij de griepprik enkel krijgt wanneer hij zelf akkoord gaat. Dit jaar is dat kennelijk gelukt, net als de meeste jaren hiervoor. Als hij weigert accepteren we dat en krijgt hij dat jaar geen prik. In de auto naar huis vraag ik me af of het de sleutelhanger was die de oorzaak was van het 'vliegen'. Was het de opluchting dat de prik over was? Of was hij vandaag gewoon vrolijk? Een ding weet ik zeker, hem regie geven over de prik zorgde in ieder geval voor een vlucht. Ik hoop dat deze ervaring ervoor zorgt dat hij ook de volgende keer de griepprik durft te komen halen. En wat geeft nou meer voldoening aan het einde van de dag dan een vliegende koning na een griepprik?
Mirjam Kroon
Huisarts bij Gezondheidscentrum Zandheuvelweg Eemhart
De griepprik
In deze maanden krijgen veel van de bewoners van Eemhart de griepvaccinatie. Bewoners en zorgteams ontvangen hierover persoonlijk bericht over de planning van deze vaccinaties.
