Samen zorgen voor een krachtig netwerk

Datum
Categorieën
Eemhart algemeen

Hoe zorgen we ervoor dat mensen ook in de toekomst kunnen rekenen op goede ondersteuning? Binnen Eemhart zoeken collega’s samen met bewoners en deelnemers, verwanten en vrijwilligers met elkaar naar nieuwe antwoorden. Niet vanuit een vastomlijnd plan, maar door te kijken naar wat mensen nodig hebben en wat ieder kan bijdragen.  

Een beweging die al begonnen is  
Die zoektocht staat centraal in ‘Samen Zorgen voor een krachtig netwerk’. Het is geen los project, maar een andere manier van kijken naar zorg en ondersteuning. Rondom iedere bewoners of deelnemer zijn mensen betrokken: verwanten, vrienden, vrijwilligers, buurtgenoten, medewerkers en collega’s uit andere delen van de organisatie. Samen kunnen zij bijdragen aan een stevig netwerk waarin de cliënt centraal staat.  

“De belangrijkste vraag is: wat hebben bewoners nodig om een goed leven te leiden? Van daaruit kijk je wie er al om hen heen staan en wat zij kunnen bijdragen," vertelt projectleider Anneke Spruijt. Daniëlle Goedbloed, samen met Anneke projectleider, vult aan: "Iedereen brengt iets mee. Bewoners en deelnemers kunnen elkaar helpen, verwanten kennen hun naaste goed, vrijwilligers brengen tijd en aandacht, mensen uit de buurt ideeën en contacten en professionals hun deskundigheid. De kunst is om die krachten zichtbaar te maken en met elkaar te verbinden. Daar kunnen wij als projectteam bij helpen." 

Hand-out Samen Zorgen voor een krachtig netwerk

Klein beginnen, groot verschil maken  
Samen Zorgen kan groot klinken, maar begint kleiner.  Een ouder die bij vertrek even meehelpt. Een vrijwilliger die kookt. Een collega van een stafdienst die met een bewoner wandelt. Of een organisatie uit de buurt die samen met bewoners een activiteit organiseert. “Wacht niet op het perfecte plan. Nodig alle betrokkenen uit voor koffie met appeltaart en kijk eerst met elkaar wat er al gebeurt. Maak dat zichtbaar en vier de kleine overwinningen. Juist daar groeit vertrouwen uit,” aldus Anneke.  

Vosseveld bouwt voort op wat er al is   
Woonwijk Vosseveld in Soest is één van de zogenaamde proeftuinen die deze zomer is gestart binnen deze beweging. Marloes Uffen-Geefhuizen (coördinerend begeleider) en Grieteke Wiss (manager zorg) onderzoeken de verbindingen die er al zijn en hoe zij de samenwerking steviger en minder afhankelijk kunnen maken van een enkele aanjager.  

Marloes: “Op Vosseveld wordt al langer samengewerkt met verwanten, vrijwilligers en organisaties uit de omgeving. Ouders helpen soms bij de zorg of nemen hun kind mee naar huis en vrijwilligers ondersteunen bij activiteiten. We doen dus al best veel. Maar het gebeurt nog vaak los van elkaar en het organiseren kost veel tijd. Tegelijkertijd kan niet iedere verwant evenveel bijdragen. Juist daarom willen we beter in kaart brengen wat er al is en hoe we de verantwoordelijkheid breder kunnen delen." 

Samen zorgen is breder dan informele zorg  
Voor Marloes en Grieteke bestaat het netwerk niet alleen uit verwanten en vrijwilligers. “Ook collega’s binnen Eemhart kunnen anders naar hun bijdrage kijken. Hier helpt het Serviceteam soms bij het begeleiden van bewoners van de ene plek naar de andere. Collega’s van stafdiensten, werkzaam op Vosseveld, kijken waar zij praktische en administratieve taken kunnen overnemen. Je moet niet alleen naar je eigen woning of je eigen taak kijken. Wat kunnen locaties, teams en stafdiensten voor elkaar betekenen? Soms zit de winst in iets heel kleins,” zegt Marloes. 
Ook start binnenkort een uitwisseling met De Blauwe Vogel. Nieuwe medewerkers daar gaan op Vosseveld ondersteunen. Het biedt ruimte om over de grenzen van een afzonderlijke locatie heen te kijken.  

Goede samenwerking vraagt volgens het team wel om randvoorwaarden. Wie vrijwilligers of buurtorganisaties uitnodigt, moet zorgen dat zij goed worden ontvangen. Relaties moeten worden onderhouden. En wanneer medewerkers op verschillende locaties werken, moet er aandacht zijn voor reistijd, inwerken, administratie en duidelijke afspraken.  

Met bewoners, verwanten en de gemeenschap aan tafel  
Die afspraken zijn grotendeels al gemaakt met verwanten, maar de komende periode organiseert Vosseveld een DOK-avond waar medewerkers en verwanten met elkaar in gesprek gaan over wat er nog meer nodig is.  Ook de lokale verwantenraad wordt hierbij betrokken.  
Grieteke: "We willen niet alleen vragen wie kan helpen, maar vooral samen ontdekken wat past en mogelijk is. Als je dat persoonlijk bespreekt, ontstaat er vaak meer ruimte." 

Volgens Anneke en Daniëlle begint Samen Zorgen met het echte gesprek. Niet alleen met medewerkers, maar ook met bewoners, verwanten, vrijwilligers en mensen uit de buurt. "Je ontdekt samen wat er al is en wat mensen willen bijdragen." 

Eerst de basis, daarna verder bouwen  
Vosseveld is pas gestart als proeftuin, maar heeft al voorbereidende stappen gezet. Het team werkt met een basisrooster en heeft in kaart gebracht wat minimaal nodig is om goede basiszorg te bieden. Ook is er een schuif- en inwerkplan gemaakt, zodat medewerkers op verschillende woningen kunnen werken. Daarbij zorgt een verwant ervoor dat er video’s worden gemaakt van bewoners, zodat de mensen die met een bewoner werken hem of haar snel leert kennen. 
 
De komende maanden wil het team het netwerk verder in kaart brengen, de mogelijkheden van informele zorg verkennen en afspraken maken over wat wel en niet kan. Daarbij zijn heldere kaders nodig, bijvoorbeeld rond verantwoordelijkheden en handelingen in de zorg. Grieteke: “Over drie maanden hopen we beter te weten wie er rondom bewoners staan, wat mensen kunnen bijdragen en hoe we afspraken zorgvuldig vastleggen. Misschien zijn we dan nog steeds aan het snorkelen, maar hopelijk wel samen en met de basis duidelijk in beeld.” 

Een sterk netwerk voor bewoners en teams 
Uiteindelijk moet Samen Zorgen in de eerste plaats iets betekenen voor bewoners. Op Vosseveld hoopt het team goede basiszorg en waardevolle momenten te behouden. Tegelijkertijd kan een steviger netwerk bijdragen aan stabielere teams en meer vaste gezichten. 

"Als teams overeind blijven en zich gesteund voelen, profiteren bewoners daarvan. Daarom bouwen we niet alleen aan een netwerk rondom de cliënt, maar ook aan een steunpilaar rondom het team," aldus Grieteke. 

De proeftuinen zijn bedoeld om te ontdekken, uit te proberen en van elkaar te leren. Niet iedere locatie begint op dezelfde plek en niet voor iedere bewoner of verwant is hetzelfde mogelijk. Door aan te sluiten bij de behoefte van bewoners en de krachten van de mensen om hen heen, kan op iedere plek een netwerk groeien dat past. 

Anneke ziet daarin de essentie: "Samen Zorgen heeft geen eindpunt dat je in één keer bereikt. Het is een beweging waarin we steeds opnieuw kijken: wie is er, wat is nodig en wat kunnen we samen mogelijk maken?" 
Marloes kijkt er hoopvol naar uit: "Ik hoop vooral dat mensen straks voelen dat we het met elkaar doen en dat we samen sterker staan." 

Zelf aan de slag?

Wil je onderzoeken hoe jullie als locatie met bewoners, verwanten, vrijwilligers en medewerkers jullie netwerk kunnen versterken? Hierbij 8 tips om te beginnen.  

  1. Begin bij de bewoners/deelnemers 
    Wat hebben bewoners/deelnemers nodig om een fijn, betekenisvol en zo zelfstandig mogelijk leven te leiden? 
  2. Breng het netwerk in kaart  
    Wie zijn er al betrokken bij het leven van bewoners of de locatie? Denk aan verwanten, vrienden, vrijwilligers, buurtgenoten, collega's van andere teams en ondersteunende diensten.  
  3. Kijk naar talenten in plaats van taken
    Vraag niet alleen wat mensen willen doen, maar ook waar zij goed in zijn en energie van krijgen.  
  4. Begin met elkaar 
    Nodig bewoners, verwanten, vrijwilligers en collega's uit om samen te verkennen wat er al gebeurt en wat mogelijk is.  
  5. Maak het persoonlijk
    Een algemene oproep werkt vaak minder goed dan een persoonlijk gesprek. Vraag mensen rechtstreeks waar zij graag aan bijdragen.  
  6. Begin klein  
    Een wandelmaatje, hulp bij een activiteit of het organiseren van een gezamenlijke maaltijd kan het begin zijn van iets groters.  
  7. Vier kleine successen
    Elke nieuwe verbinding is winst. Sta stil bij wat goed gaat en bouw daarop verder.  
  8. Geef het tijd
    Maak het netwerk geen project met een einddatum. Het is een beweging die groeit door relaties op te bouwen en te onderhouden.