Veel huidige zorgorganisaties zijn een bonte verzameling van fusies en samenvoegingen. En veelal zijn ze nog direct herleidbaar naar het verzuilde Nederland van de twintigste eeuw. Zo zijn de wortels van Nieuwenoord rooms-katholiek, compleet met verzorgende nonnen, processies en priesters en bisschoppen die gebouwen inwijdden. De wortels van Eemeroord zijn te vinden in de Nederlands-hervormde zuil, die relatief bescheiden was op het gebied van instellingen.
Die wortels van Eemerooord zijn wel veel ouder dan die van Nieuwenoord en gaan terug op de ‘Vereeniging Nederlandsche hervormde stichtingen voor zenuw- en geesteszieken’ die al werd opgericht in 1927. De vereniging stelde zich ten doel “de zorg voor zenuw- en geesteszieken met inbegrip van zenuwzwakken, drankzuchtigen, achterlijken, zwakzinnigen, geestelijk invaliden en chronische lijders ter hand te nemen.”
Het was de eerste van drie opeenvolgende koepelorganisaties: de genoemde vereniging, De Open Ankh (vanaf 1979) en de Zorgcoöperatie Nederland. Het oorspronkelijk christelijke stempel van de aangesloten instellingen maakte plaats voor een algemener stempel naarmate het collectief zich uitbreidde. Het waren dus verzamelingen van zorgorganisaties. Zo noemde De Open Ankh zich ‘stichting dienstverlening gezondheidszorg’. Ze hield kantoor in een monumentaal gebouw aan de Oude Tempellaan 1 in Soesterberg.
De vereniging waar het allemaal mee begon opende achtereenvolgens in 1929 het hervormde gesticht Zon en Schild in Amersfoort, in 1935 Licht en Kracht te Assen en in 1949 Hulp en Heil (Schakenbosch) in Leidschendam. Tot 1951 lag de nadruk op psychiatrie. In 1951 werd de vereniging ook in de sector zwakzinnigenzorg (later: verstandelijk gehandicaptenzorg) actief.
Deze zorg groeide uit tot een grote sector met een eigen, vooral pedagogische oriëntatie en vele oorden. De eerste grote stap werd in 1955 gezet met de opening van het Hendrik van Boeijen-Oord in Assen (later bekend door de zaak Jolanda Venema). In 1969 werd dit gevolgd door Eemeroord in Baarn, Borneroord in Beetsterzwaag, Hernesseroord in Middelharnis, Oranje Nassau Oord in Renkum en Overduin in Katwijk.
De brede oriëntatie van de Open Ankh leidde tot de vorming van een zorgcollectief in coöperatieve vorm: de Zorgcoöperatie Nederland. Het werd gezien als alternatief voor fusies, zoals Amerpoort nog deze eeuw onderdeel was van de Carante groep. Maar gezamenlijke bedrijfsvoering bleek door de te grote omvang en onderlinge verschillen onvoldoende voordelen op te leveren. De leden van het collectief gingen op in al bestaande regionale samenwerkingsverbanden. In 1994 werden de toen zestien instellingen van De Open Ankh ondergebracht in afzonderlijke stichtingen.
In 1969 werd het eerste paviljoen van Eemeroord in gebruik genomen. In de jaren die daarop volgden is er heel wat gebeurd. Van een groot deel van die ontwikkelingen en speciale gebeurtenissen is in 2019 een boekje gemaakt: 50 jaar woonwijk Eemeroord- Het begin tot nu.
Sherpa
Sherpa ontstond op 1 januari 2001 uit een fusie tussen NaarMate, Eemeroord en de SPD in Hilversum. De nieuwe stichting bood een breed scala aan mogelijkheden op het gebied van hulpverlening, wonen en dagactiviteiten.Er werkten zo’n 1300 medewerkers.
"De relatie tussen Sherpa, medewerkers en cliënten kenmerkte zich door betrouwbaarheid, respect, betrokkenheid en veiligheid. Zodat zij daadwerkelijk sherpa’s konden zijn voor de cliënten. Een sherpa is namelijk een inwoner van Nepal die zijn diensten ter beschikking stelt aan mensen die de Himalaya willen beklimmen."
"Net als deze klimmers hebben onze cliënten ambities in hun leven. Zij kiezen hun berg en hun top. Soms hebben ze een sherpa nodig als informant, gids, drager en organisator. De sherpa kent de omgeving, weet de veiligste weg en ondersteunt waar nodig van het begin tot het eind."
Stichting Sherpa fuseerde in 2024 met stichting Amerpoort.
