Eunice Mary K. Shriver-Kennedy, de zus van de toenmalige Amerikaanse president John F. Kennedy, bezocht op 13 april 1962 Nieuwenoord in Baarn. Ze maakte deel uit van een 'panel on mental retardation’, bestaande uit 27 vooraanstaande Amerikaanse medici, pedagogen, advocaten, psychologen en andere deskundigen.
Haar broer, president Kennedy, wilde een groots actieprogramma voor een vernieuwde aanpak van het werk voor ‘geestelijk gestoorden’ in de V. S. Deze tak van medische wetenschap was volgens hem in Amerika tot nu toe erg verwaarloosd. Het panel bezocht daarom enkele Europese landen “om problemen op het gebied van geestelijk gehandicapten te bestuderen”.
Eunice was vertrouwd met zorg voor de gehandicapte medemens. Bij de geboorte van haar zus Rosemary was al één en ander misgegaan, fataal was een prefrontale lobotomie op 23-jarige leeftijd: een nieuwe, nog experimentele en toen al controversiële techniek van schedelboring. Dat gebeurde op last van vader Joe Kennedy, die bang was dat Rosemary’s in zijn ogen ‘losbandige gedrag’ de politieke carrière van John en Jack Kennedy zou schaden. De operatie mislukte volledig en de gevolgen waren dramatisch. Rosemary haalde nog nauwelijks het IQ van een driejarige peuter, raakte verlamd aan haar arm en nek, kon niet meer zelfstandig eten, lopen en spreken en werd incontinent voor de rest van haar leven. Na de noodlottige ingreep werd Rosemary weggestopt in een psychiatrische privékliniek.
Zus Eunice bezocht in 1962 onder meer de ‘r.k. zwakzinnigeninrichting’ Nieuwenoord in Baarn. De Gooi en Eemlander berichtte dat “Ms. Shriver zei diep onder de indruk te zijn gekomen van de huiselijke sfeer en de aanpak van het werk in „Nieuwenoord", waar op het ogenblik driehonderd zwakzinnige kinderen worden verpleegd. Een ander lid van deze groep uitte zijn bewondering voor het grote aantal jonge mensen dat wil werken en studeren om de gehandicapte medemens te helpen. Ook in Amerika hebben we met een tekort aan personeel te kampen, zo zei hij, maar ik heb gemerkt, dat de Nederlanders niet alleen zorgen voor de geestelijk gestoorden, maar hen ook met liefde tegemoet treden.”
Op dezelfde persconferentie vertelde mevrouw Shriver, “dat zij speciaal naar Europa was gekomen om de opzet van daar aanwezige ‘beschuttende werkplaatsen’ te bestuderen.” Ze was eerst tien dagen in Engeland geweest. “Een vergelijking tussen de beschuttende werkplaatsen In Engeland en die in Nederland wilde zij niet geven, omdat de tijd van haar verblijf in beide landen tekort was. Mevrouw Shriver noemde het vraagstuk van de geestelijk gehandicapten een zeer moeilijk en zwaar probleem. In de Verenigde Staten van Amerika worden jaarlijks 126.000 geestelijk gehandicapte kinderen geboren.”
Mevrouw Shriver bezocht “in Noordwijk nog de Willem van den Berghstichting en in Den Haag tehuizen voor geestelijk gehandicapten en kleuterdagverblijven, geëxploiteerd door het sociaal paedagogisch centrum. Ook bracht ze een bezoek “aan een Haagse familie om persoonlijk te zien hoe een geestelijk gehandicapt kind, dat overdag werkzaam is op een beschuttende werkplaats, volkomen gelukkig in het huiselijk milieu leeft.”
Eunice Shriver richtte in 1968 de internationale sportorganisatie Special Olympics op, die nog steeds bestaat. Rosemary stierf een natuurlijke dood (bijzonder voor deze generatie Kennedy’s) in 2005. Eunice volgde haar vier jaar later.
Foto: Eunice Shriver in gesprek met consulent-psychiater dr. W. Beijerman van Nieuwenoord. De andere foto's komen uit een fotoboek van zuster Othilda en zijn vermoedelijk genomen tijdens het bezoek van Eunice Shriver.
